0-6 Yaş Dönemi Gelişim Özellikleri

Geleceğimizi emanet edeceğimiz en değerli varlıklarımız olan çocuklarımızın yaşama dair ilk attıkları adım, ilk öğrenme, dünya ile ilk tanışma, ilk sosyalleşme vb. yaşandığı dönem olan 0-6 yaş onların gelişimlerinin temellerinin atıldığı bir dönemdir.

0-6 Yaş Dönemi Gelişim Özellikleri

Geleceğimizi emanet edeceğimiz en değerli varlıklarımız olan çocuklarımızın yaşama dair ilk attıkları adım, ilk öğrenme, dünya ile ilk tanışma, ilk sosyalleşme vb. yaşandığı dönem olan 0-6 yaş onların gelişimlerinin temellerinin atıldığı bir dönemdir. Bu dönemde çocuğumuzun gelişimsel özelliklerini birkaç başlıkta toplayabiliriz.


A)Motor Gelişim: Büyük ve küçük kasların motor gelişimleri. Çocuğun el ayak fonksiyonlarını yaşına göre etkin kullanabilme durumu.

B)Sosyal-Duygusal Gelişim: Çocuğun yaş dönemine göre diğer bireyler ile olan ilişkilerindeki ve duygu dünyasındaki sağlıklılık halidir.

C)Dil Gelişimi: Çocuğun yaş dönemine göre sözlü iletişim kurabilme yetenek ve becerisi dil dudak vb. gibi konuşma organlarını etkin şekilde kullanıp kullanamadığı, ses çıkarabilme ve şiddetini ayarlama ile kelimelerin fonetik yapısına uygun çıkarılıp kullanabilme becerisidir.

D)Zihinsel Gelişim: Çocuğun yaş dönemine göre muhakeme yeteneğinin, matematiksel beceriler ile kurgusal becerileri ile duygusal zekânın doğru bir şekilde gelişip kullanılabilme sürecidir.


0-18 Ay Gelişimsel Özellikler:

Bu dönem çocuğun temel güven ilişkisi kurduğu anne ile bebek arasındaki bağlanmanın gerçekleştiği çok önemli bir dönemdir. Bu dönemde anne – bebek iletişiminin temelleri atılır. Sağlıklı bir iletişim, bebeğin temel ihtiyaçlarının giderilmesi için (beslenme, temizlik, hastalık, güvenlik vb.) çok önemlidir. Anne – bebek ilişkisinin bebeğin ileriki yaşlarındaki ilişkilerine yardımcı olacaktır. Mutsuz, kaygılı, öfkeli, duygusal tepkilerini kontrol edemeyen bir anne bebeğin duygusal olarak eksik ve güvensiz gelişimine sebep olacaktır.


2-3 Yaş Gelişimsel Özellikler:

Bu dönemde çocuk artık motor faaliyetlerini daha aktif kullanabilmektedir. Yürüyüp konuşmaya ve kendisini “ ben” kavramını fark etmeye başlar. Artık her şeyi kendileri yapmak isterler. Bu dönemde kurallarla ve aşırı kısıtlamalarla çocuğun kendini gerçekleştirmesinin önünde sert ve aşılmaz engeller koyarsak dozunda olmayan kısıtlamalar çocukta özgüven eksikliğine neden olabilir. Bu da ilerde okul ve sosyal yaşamda kurallar ve düzenle ilgili sorunlar yaşamasına sebep olabilir. Çocukla zıtlaşarak değil, onun dikkatini başka bir yöne çekerek doğru davranışa yönlendirilmelidir. Paylaşma kavramı henüz gelişmemiştir. Paylaşımcılık, örnek davranışlarla teşvik edilmelidir. Bu dönem çocuğunda ayrılık kaygısı olması çok olasıdır. Çocuğun kaygıları, anneyi kaybetme korkusuna döndürülmeden, bununla sağlıklı bir şekilde yüzleşerek bahşedebilmesi yönünde desteklenmelidir.


4-5 Yaş Gelişimsel Özellikler:

Bu dönemde artık çocuğumuz geçmiş dönemlere göre daha karmaşık birtakım zihinsel aktivitelerde bulunabilir. Başkalarının düşüncelerinin farkına varabilirler, sembolik oyunlar oynayabilirler, oyuncaklarını paylaşabilirler. Toplum kurallarına daha uygun davranabilirler. Bu dönemde ayrılık kaygılarının zaman zaman ortaya çıktığı durumlarda çocuğun kaygılarını bastırmak için onu kaygılarından uzaklaştırmak adına istediklerini yapmak yerine kaygısı ile mücadele edebilmesi için desteklenmeli cesaretlendirilmeli. Dönemsel olarak yalan veya olayları çarpıtma işine geldiği gibi kendi menfaatine uygun olarak yeniden düzenleme görülebilir. Çocuğu rencide etmeden yanlış davranışlar karşısında ebeveynlerin doğru tutum sergilemesi çok önemlidir. Bu dönemde hayali oyun arkadaşları görülebilir. Çocuğun kurgusal oyun dünyasını bir fırsat bilip onunla duygu paylaşımı fırsatı kaçırılmamalıdır.


6 Yaş Gelişimsel Özellikler:

Çocuğun dikkat süresi artık daha fazladır. Ortalama 20 dakika yerlerinde oturabilmeleri beklenmektedir. Kalem tutma, makas kullanabilme gibi birtakım el becerileri daha fazla gelişmiştir. Maalesef aşırı korumacı anne baba tutumunda çocuklarımızın gelişimlerini olumsuz yönde etkileyerek onların özgüven gelişimlerini etki etkilemekte, içe dönük, güvensiz, ebeveyne bağımlı çocuklar haline getirmekteyiz. Bu nedenle öğretmenlerimize güvenerek çocuğumuzun, evin dışında, aile korumasının etkisinden uzakta gerçek dünya ile yüzleşmesine destek olmalıyız.